Plastyfikatory, zwane również plastyfikatorami, to substancje, które można dodawać do materiałów polimerowych w celu zwiększenia plastyczności polimerów. Są ważnym dodatkiem do produktów chemicznych. Są powszechnie stosowane jako dodatki do wyrobów z tworzyw sztucznych, betonu, tynku, cementu, w materiałach takich jak tynk, kosmetyki, środki czystości. Rolą plastyfikatorów jest głównie osłabienie wiązań wtórnych między cząsteczkami żywicy, zwiększenie ruchliwości wiązań molekularnych żywicy, zmniejszenie krystaliczności cząsteczek żywicy, zwiększenie plastyczności cząsteczek żywicy oraz uelastycznienie ich i łatwiejsze w obróbce.
Istnieje wiele rodzajów plastyfikatorów, w tym ftalany, estry alifatycznych kwasów dwuzasadowych, estry kwasów tłuszczowych, estry polikwasów benzenowych, estry alkoholi wielowodorotlenowych, węglowodory epoksydowe, alkilosulfoniany itp. W wąskim znaczeniu plastyfikatory odnoszą się głównie do estrów ftalanów (PAE), co jest ogólnym określeniem około 30 estrów utworzonych przez kwas ftalowy. Obecnie jest głównym korpusem plastyfikatorów.
PAE mogą dostać się do organizmu człowieka przez drogi oddechowe, przewód pokarmowy i skórę. Aktualne badania w kraju i za granicą wykazały, że zanieczyszczenie PAE w populacji jest dość poważne. PAE wykryto we krwi przedwcześnie dojrzałych dziewcząt, próbkach moczu kobiet w wieku rozrodczym i mleku matki.
Ostra toksyczność PAE jest niska. LD50 szczurów wynosi 30–34 g / kg doustnie, 15–30 g / kg dootrzewnowo i 1–2 g / kg dożylnie. LD50 myszy wynosi 33,32 g / kg, a królików 33,9 g / kg. , świnka morska wynosi 26,3 g / kg. PAE mogą oddziaływać na chromosomy komórek, powodując zmiany w liczbie lub strukturze chromosomów, powodując, że niektóre tkanki i komórki wymykają się spod kontroli i powodują guzy. PAE wykazały oczywiste działanie antyandrogenowe in vivo i in vitro oraz w modelach zwierzęcych, a także mają wpływ na rozwój układu hormonalnego i rozrodczego niemowląt i małych dzieci. Estrogenne skutki PAE mogą być związane z nieprawidłowościami rozwojowymi układu rozrodczego, dysfunkcjami rozrodczymi, nowotworami układu rozrodczego i hormonalnego oraz uszkodzeniem rozwoju i funkcji układu nerwowego. Istnieją doniesienia o ostrym zatruciu spowodowanym przypadkowym połknięciem PAE, które może powodować podrażnienie przewodu pokarmowego, depresję ośrodkowego układu nerwowego, paraliż i obniżenie ciśnienia krwi. Przewlekła toksyczność PAE objawia się głównie zmniejszeniem czynności nerek, zwiększoną liczbą ogniskowych torbieli nerkowych i pigmentacją kanalików nerkowych. Ponadto PAE mogą również powodować toksyczność wątroby, toksyczność płuc i kardiotoksyczność. Długotrwałe narażenie na PAE może powodować objawy, takie jak zapalenie wielonerwowe, niedoczulica i drętwienie. Niektórzy uczeni uważają, że wzrost astmy może być również związany z narażeniem osób&# 39 na PAE w życiu codziennym.
Zgodnie ze współczesnym stylem życia prawie niemożliwe jest całkowite uniknięcie plastyfikatorów, ale nie ma potrzeby być nadmiernie nerwowym, ponieważ plastyfikatory w normalnym życiu nie szkodzą ludzkiemu organizmowi.Jednak ludzie powinni również jak najmniej kontaktować się z produktami z tworzyw sztucznych zawierających plastyfikatory. Najłatwiejszą rzeczą do kontaktu z żywnością w życiu codziennym jest folia spożywcza, która dzieli się na folię spożywczą z polietylenu (PE) i folię spożywczą z polichlorku winylu (PVC). Jeśli produkt z tworzywa sztucznego jest oznaczony PVC, oznacza to, że zawiera plastyfikator. Szczególnie ważne jest, aby pamiętać, że żywności w plastikowej folii nie wolno podgrzewać w kuchence mikrofalowej, zwłaszcza mięsa, ponieważ plastyfikatory będą uwalniać toksyczne substancje w kontakcie z tłuszczami i olejami.